Binnenste Buiten: dé infobrochure voor ouders (en iedereen die geïnteresseerd is)

De Binnenste Buiten brochure wijst je de weg als ouder van een kindje geboren met een variatie van de geslachtskenmerken. Misschien weet je niet wat dit juist inhoudt en wat dit kan betekenen voor het leven van je kind. Deze brochure wil je een eerste houvast bieden. Je vindt er informatie, getuigenissen van andere ouders en (jong)volwassenen, en contactadressen van lotgenotengroepen en middenveldorganisaties. Je krijgt zo een overzicht van wat je als ouder kan doen voor jezelf, je gezin en je kind.

Intersekse Vlaanderen werkte actief mee aan de totstandkoming van dit werk. Wij zijn dan ook ten zeerste verheugd om dit werk ook via onze website aan te bieden.

Onze ervaring leert dat het als ouder belangrijk is de nodige tijd te nemen. Al te vaak worden onze ouders onder druk gezet om keuzes te maken, vaak met alle gevolgen van dien. Het is geen wonder dat wij als kind vaak terecht komen bij psychiaters en psychotherapeuten, alleen al omdat geen rekening werd gehouden met onze mening.

Dit boek wil een aanzet geven tot het openen van de conversatie. Door dit Binnenste Buiten boek te ondersteunen én te promoten willen wij mee vorm geven aan de conversatie. Als ervaringsdeskundigen hebben velen van ons, jammer genoeg, aan de verkeerde kant van de scalpel gelegen.

Auteurs: Nina Callens en Joz Motmans
Publicatiedatum: September 2020

De gratis papieren versie bestellen kan bij het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen

Nog vragen? Laat een bericht achter!

ZiZo Artikel – DE ‘I’ IN LGBTI+: “LAAT IEDEREEN ZICHZELF ZIJN, STEEK ONS NIET IN HOKJES”

Intersekse ervaring

Cavaria pakte vorige maand (mei 2020) uit met een vernieuwde missie: naast een grotere focus op welzijn zal de koepelorganisatie zich ook inzetten voor intersekse personen, de ‘I’ in LGBTI+. Emmanuelle, An en Michèle hebben alle drie een intersekse conditie en spraken met ZIZO over hun ervaringen.

door: Nena Langloh

“Op mijn vijfde raakte ik plots in mijn puberteit”, zegt An (zij/haar, 38). “Ik kreeg al borsten en schaamhaar. In het ziekenhuis is er bijnierschorshyperplasie bij mij vastgesteld.” Eenvoudiger  gezegd: An heeft een tekort aan het stresshormoon cortisol waardoor haar lichaam ter compensatie meer mannelijke hormonen aanmaakt. “Mijn endocrinologen (artsen gespecialiseerd in stofwisselingsziekten, red.) zijn altijd verbaasd als ze mij zien: uiterlijk ben ik vrouw, maar op papier ben ik man.”

Ans conditie is een van de ongeveer veertig variaties die de Vereniging voor Intersekse Personen vzw (Intersekse Vlaanderen) onder de koepel ‘intersekse variaties’ rekent. Intersekse heeft niets te maken met genderidentiteit (hoe je jezelf voelt), genderexpressie (hoe je jezelf uit) of seksuele oriëntatie (tot wie je romantisch en/of seksueel aangetrokken wordt). Het draait om het lichaam. Intersekse personen hebben geslachtskenmerken die niet binnen de traditionele man-vrouw opdeling passen. Het gaat om lichamelijke variaties van de geslachtsorganen, hormonen of genen.

Michèle (zij/haar, 67) heeft de ziekte van Addison, waardoor haar bijnieren onder andere te weinig cortisol en androgenen aanmaken. Androgenen staan in voor de groei en seksuele ontwikkeling van mensen. Het mannelijke hormoon testosteron is er een voorbeeld van. “Hoe de ziekte zich uit, verschilt van persoon tot persoon”, zegt Michèle. “Ik ben geboren met een kleine penis, maar ontwikkelde wel borsten. Sommige vrouwen krijgen er rug-, borst- en gezichtsbeharing door.”

Net zoals bij An werd Michèles Addison al tijdens hun jeugd vastgesteld, maar het kan ook dat een intersekse conditie pas op latere leeftijd tot uiting komt, bijvoorbeeld als een vrouw aan kinderen wil beginnen. Een intersekse variatie kan ook al duidelijk zijn bij de geboorte. Emmanuelle (zij/haar, 52) werd geboren met een micropenis en niet-ingedaalde teelballen. Haar penis was te klein om een penis te zijn en te groot voor een clitoris.

“De dokter zei dat het moest, dus dan deden we dat. Verder werd er niet over gepraat.” – Michèle 

Operaties

Toen Emmanuelle tien was, onderging ze haar eerste operatie. In de volgende vijf jaar volgen er nog twee. Net zoals vele andere mensen met een intersekse conditie was er geen medische reden om te opereren en gebeurde het zonder haar toestemming. “Die operaties zijn puur cosmetisch, zodat het lichaam binnen het klassieke beeld van man of vrouw zou passen”, zegt Emmanuelle. “Bij de eerste operatie ging ik er in mee, maar na mijn tweede heb ik dagenlang onophoudelijke gehuild. Ze deden iets met mijn lichaam dat ik zelf niet wilde.”

Op haar veertiende werd Michèles penis operatief verwijderd. Ook dat gebeurde zonder haar toestemming. “Het waren andere tijden. De dokter zei dat het moest, dus dan deden we dat. Verder werd er niet over gepraat”, zegt ze. “Ik heb het onderwerp één keer aangesneden en toen kreeg ik een klets om mijn oren. Dat was taboe.”

“Als er geen medische reden is om te opereren, zou dat niet mogen gebeuren”, zegt Emmanuelle. “Die operaties hebben eerder een cosmetische motivatie. Een micropenis functioneert eigenlijk voldoende, maar dat past niet binnen het idee dat een man een grote penis moet hebben. Niet-ingedaalde teelballen zien er niet uit als een ‘normaal’ jongenslichaam, dus grijpen ze operatief in zodat ze buiten het lichaam zijn, terwijl daar verder geen noodzaak voor is.”

Emmanuelle is trans vrouw en de gedwongen operaties in haar jeugd zorgden voor grondige complicaties tijdens haar transitieproces. In België zou ze niet kunnen worden geopereerd. “De technieken die hier gebruikt worden, werken op een normale penis, maar bij mij was er te veel littekenweefsel”, zegt ze. “In het UZ Gent hebben ze mij verteld dat ze mij niet konden helpen. Ik ben daar huilend naar buiten gelopen. Mijn geslachtsoperatie heb ik in Thailand laten uitvoeren, gelukkig had ik carrière had gemaakt en kon ik dat betalen.” 

Weinig of verkeerde informatie

Om haar tekort aan cortisol te behandelen, kreeg An een cortisonekuur voorgeschreven. Al sinds haar vijfde neemt ze medicatie. “Daar werd weinig uitleg over gegeven. Ze zeiden dat dat moest omdat ik anders klein zou blijven, meer niet. Ik begreep lange tijd niet waarvoor ik die medicatie slikte”, vertelt ze. “Ik ben onlangs een jaar gestopt met de medicatie omdat ik alles puur natuur wilde. Ik voelde mij goed, dus ik zag niet in waarom ik die cortisone moest nemen.”

Toen An aan haar endocrinologe vertelde dat ze haar cortisonekuur had onderbroken, schrok die. “Ze was verbaasd dat ik nog leefde. Als ik die medicatie niet inneem, breng ik mezelf in een levensbedreigende situatie. Dat wist ik niet, pas toen ik over mijn ziekte googelde, leerde ik alles bij. Dokters waren er jarenlang niet in geslaagd om mij voldoende te informeren, ik herinner mij alleen dat ze veel Latijn spraken.”

Ook Michèle neemt al heel haar leven cortisone in. “Cortisone is mijn zuurstof, maar tegelijk een vampier die mij opvreet”, zegt ze. “Een cortisonekuur heeft impact op je groei, je huid en je botten. Toen ik elf was, stopte ik met groeien. Toen was ik anderhalve meter, vandaag ben ik zeven centimeter gekrompen.” 

Op haar vijftiende kreeg ze een nieuwe huisarts die vond dat zo’n jong kind geen cortisone mag innemen. Haar ouders stopten haar kuur, zij brandde uit als een kaars. “Ik was de beste leerling van de klas, maar toen ik met de behandeling stopte, zakten mijn resultaten de dieperik in. Ik had geen energie meer. Ik kreeg ook gezichtsbeharing en moet mij elke dag drie kwartier epileren voor ik toonbaar ben.”

Dankzij haar vrouw won ze iets van haar zelfvertrouwen terug. “Zij heeft mij toen gered. Toen we zeventien waren, gingen we samenwonen. Vandaag zijn we nog altijd samen en getrouwd”, zegt ze. In haar studententijd begon ze opnieuw met haar cortisonekuur en eindigde ze met een onderscheiding. De gezichtsbeharing ging nooit meer weg. “Dat neem ik mijn ouders nog altijd kwalijk. Met alle tijd die ik dagelijks verspil aan epileren, had ik al honderden boeken kunnen uitlezen.” 

Schaamte was schering en inslag

“Ik werd nooit gepest met mijn conditie, maar ik heb veel dingen ook niet gedaan”, zegt Emmanuelle. “Als kind deed ik aan zwemmen, maar ik kreeg mijn zwembroek niet vol en daar schaamde ik mij over. Ik deed ook aan rugby en in plaats van met mijn teamspelers samen te douchen, ging ik in mijn modderkleren naar huis.”

“Ik stond toen ook aan het begin van mijn puberteit, een periode waarin je normaal gezien bezig bent met je seksuele ontwaking en waarin je je eigen lichaam ontdekt. Die dingen vielen weg bij mij”, zegt ze. “Proffen en stagiairs waren geïnteresseerd in wat tussen mijn benen hing, ze maakten daar foto’s en studies van. Het enige dat overbleef, was schaamte.”

“Toen ik vijf was, werd mij al verteld dat ik geen kinderen zou kunnen krijgen.” – An

Schaamte is ook iets dat An lange tijd kende: “Toen ik vijf was, werd mij al verteld dat ik geen kinderen zou kunnen krijgen. In principe kan het wel, ik ben vruchtbaar, maar als ik een dochter krijg, zou zij ook een uitvergrote clitoris hebben. Ze zou op mij lijken. Ik mocht geen kind baren, want dan zouden er twee sukkels zoals ik zijn. Daar kwam het op neer. Dat hakt er dan wel in. Je weet dan dat je niet goed genoeg bent.”

“Mijn ex-man vertelde mij dat hij geen kind zou willen krijgen met een uitvergrote clitoris”, vervolgt ze. “Daar is mijn huwelijk toen ook op gestrand. Wat hij letterlijk zei, was dat hij geen freak wilde. Maar wat ben ik dan? Volgens hem zouden mijn ouders mij ook geaborteerd hebben als ze hadden geweten wie ik zou zijn geworden.”

Te weinig psychologische steun

Omdat niemand in Emmanuelles omgeving iets gelijkaardigs had, kon ze er niet over kon praten. Naar de psycholoog gaan was toen niet zo vanzelfsprekend als het vandaag is, dus voelde Emmanuelle zich alleen op de wereld. “Alles werd binnenskamers opgelost en de psychologische impact daarvan is enorm”, zegt ze. “Je ging naar de psycholoog als je gek was.”

Ook Michèle bezoekt pas nu regelmatig een psycholoog, wat vijftig of zestig jaar geleden niet ter sprake kwam. “Je hebt die steun nodig en dat werd enorm onderschat”, zegt ze. “Vandaag wordt er in het UZ Jette, waar ik als vrijwilliger werk in het kinderziekenhuis, nog altijd geen psychologische hulp aangeboden aan kinderen. Daar kan ik niet bij.”

Dat punt is voor Michèle een strijdpunt geworden. Omdat zij en haar vrouw geen kinderen hebben, denkt ze erover na om een fonds op te richten met de Koning Boudewijnstichting. Dat fonds zou dan gebruikt worden om meer psychologische bijstand in ziekenhuizen te realiseren.

“Kinderen zouden niet gedwongen mogen worden tot operaties waar ze zelf niet achter staan als daar geen medische reden voor is.”
– Emmanuelle

1 op de 60

Vandaag wil An zich niet meer schamen om wie ze is. Ze is trots op haar intersekse variatie en blij dat ze erover mag praten. “Wat ik wel jammer vind, is dat er nog zoveel meer zijn (Intersekse Vlaanderen rekent dat 1 op de 60 een intersekse conditie heeft, red.) die zich er niet over uitspreken”, zegt ze. “Ik begrijp dat wel, want het is nog altijd taboe, maar het zou zoveel betekenen als mensen zouden opstaan en zeggen: ‘Ik heb een intersekse conditie en ik ben er trots op.’ Dat zou het normaliseren.”

“Soms ben ik jaloers als ik zie hoe mensen als Bo Van Spilbeeck, een trans vrouw, zoveel aandacht krijgt”, geeft Michèle toe. “Ik wou dat dat ook kon met Addison of andere intersekse variaties. Ik voel me vaak vergeten omdat het een zeldzame ziekte is.” Nu grijpt Michèle elke mogelijke kans om erover te praten. Op de Odisee-Hogeschool gaat ze jaarlijks langs bij studenten verpleegkunde die haar vragen kunnen stellen over Addison en onlangs werd ze gevraagd om voor de Brusselse regering te getuigen over de inzage van het elektronisch patiëntendossier. “Ik heb daar toen helemaal niet over gesproken, maar de tijd volledig benut om het over Addison te hebben. Mijn foto stond toen in het groot in Le Soir. Nu zou ik ook graag meer over intersekse variaties spreken.”

De strijd om rechten voor intersekse personen ziet Emmanuelle parallel aan de strijd van de LGBT-beweging. “Het gaat daar fundamenteel over mensenrechten”, zegt ze. “Kinderen zouden niet gedwongen mogen worden tot operaties waar ze zelf niet achter staan als daar geen medische reden voor is. Maar het gaat er vooral om dat je mensen zichzelf moet laten zijn. Steek ons niet in hokjes. Die strijd voeren wij samen met de LGBT-gemeenschap, want samen staan we sterker dan alleen.”

Dat we intersekse personen onder de noemer LGBTI+ plaatsen, betekent dus niet automatisch dat mensen die intersekse zijn zich als holebi of trans identificeren. “De meesten zijn heteronormatief. Ze identificeren zich als man of vrouw en zijn hetero”, zegt Emmanuelle.

Eerder verschenen op 8 juni 2020 in Zizo Magazine

ALS EEN VOS DE PASSIE PREEKT, WORD JE GENDERBLEND NOGAL ZUUR

Gender in de Blender

Of: hoe intersekse kinderen ongewild slachtoffer worden culturele framing

Wat hebben de provincie Vlaams-Brabant, een Nederlands kunstenaarscollectief en een uroloog gemeen? Juist, ze hebben allemaal een werk dat noemt ‘Gender in de Blender’. De vraag die me deze zomer bezighield was: wat bezielt een wetenschapper en chirurg gespecialiseerd in de urologie (plas- en peniskunde), een boek te schrijven over een onderwerp buiten zijn directe expertise dat bovendien niets nieuws bijdraagt aan het genderdebat? En waarom nu?

Het enige wat ik kan bedenken is dat het iets te maken heeft met de groeiende aandacht dat het intersekse thema vandaag krijgt. Het lijkt mij ook geen toeval dat de chirurg in kwestie mee gangmaker is van de Gentse medische eenheid die zich inlaat met wat in internationale mensenrechten milieus omschreven wordt als: intersekse genitale mutilatie.

Tegelijkertijd ben ik ook dankbaar. Het boek laat toe een blik te werpen op het huidige denkkader van intersekse artsen. Het illustreert hoe de relatie arts/mens mank loopt. En waarom intersekse kinderen (en pubers net als volwassenen) nog steeds doelbewust worden verminkt en getraumatiseerd.

Het eerste wat opvalt is het ontbreken van enige vorm van verantwoording, referentie of verwijzing. Als lezer moet je maar geloven dat de autoriteit van de schrijver zelf, in dit geval een ‘topdokter’ volgens de krant Het Laatste Nieuws, ruim voldoende is om te geloven wat er geschreven staat.

Als er nu een ding eigen is aan de intersekse problematiek is het net dat: de eigen opinie van de arts is belangrijker dan de wetenschappelijke onderbouw.

Het is opmerkelijk dat een topdokter halsstarrig vasthoudt aan de idee dat er verschillen bestaan tussen mannenhersenen en vrouwenhersenen

Het is, in dit kader, geen toeval dat artsen tot voor kort een witte jas droegen (en soms nog dragen). Het fungeert als uniform, en als wij, modale mensen, uniformen zien, dan hebben we geleerd om die persoon te vertrouwen. De inhoud van wat de uniformdrager meedeelt, wordt zelden in vraag gesteld, tenminste niet als het plausibel lijkt.

Vervolgens is het ook op zijn minst opmerkelijk te noemen dat een topdokter halsstarrig vasthoudt aan de idee dat er verschillen bestaan tussen mannenhersenen en vrouwenhersenen. Vandaag weten wij dat er geen betekenisvolle verschillen tussen de geslachten. Hersenen zijn net als elk ander orgaan: ontdaan van gender maar wel dynamisch aanpasbaar afhankelijk van de context waarbinnen ze functioneren. Ik verwijs hier graag naar het werk van Gina Rippon: ‘The Gendered Brain’ waarin de mythe rond zogenaamde mannen- en vrouwenhersenen doorprikt wordt.

Kortom, en tot spijt van wie het benijdt: mannen komen niet van Mars en vrouwen niet van Venus, we komen wel allemaal uit de buik van onze moeder.

Snel opereren is steevast de boodschap van intersekse artsen

Het gevaar van het steeds opnieuw refereren naar deze man-vrouw-tweedeling is dat als je een kind tegenkomt met seksekenmerken die niet in je eigen enge kader vallen, je je als arts geroepen kan voelen om hieraan te verhelpen. Met alle gevolgen van dien.

Tenslotte opent dit hardnekkig vasthouden aan deze stereotypie de poort naar een reeks andere afwijkingen die de relatie tussen arts en intersekse mens fundamenteel kunnen verzuren. Zo moeten wij ontdekken dat archetypische mannen moeten beschikken over, en ik citeer: ‘een flinke penis en grote ballen’. Dat was dan ook de enige reden waarom ik mijn puberteit op een operatietafel mocht doorbrengen. Om mij een paar ballen en een flinke penis aan te meten. Waar zijn de Grieks-Romeinse idealen gebleven? Waar zijn die goden met gewone penissen?

Ook blijken zoogdieren volgens onze topdokter nauwelijks te beschikken over zelfbewustzijn. Gelukkig is ook hier is de wetenschap reeds een paar stappen verder. De Cambridge Consensus bijvoorbeeld gaat ervan uit dat zelfbewustzijn iets is dat eigen is aan vele zoogdieren, maar ook aan vogels en ongewervelden. Kort door de bocht erkent deze groep wetenschappers dat de test voor het meten van zelfbewustzijn, niet is aangepast aan het publiek. Het is niet dat iets werkt voor mensen, dat het ook moet werken voor andere zoogdieren.

De problematiek van het zelfbewustzijn is: als je als kind niet slaagt voor de test (jezelf herkent in de spiegel), ben je een hoop vlees waarin je straffeloos kan snijden. Je weet het immers niet. Tenminste, daarvan wordt uitgegaan tot iemand het tegendeel bewijst. Snel opereren is steevast de boodschap van intersekse artsen. Dat je door in te grijpen een slagveld achterlaat aan organen die in de vuilbak eindigen en je je leven lang hormoontherapie moet volgen zijn details.

Als intersekse kind maakt je geen kans, tenzij je ouders hebt die intuïtief aanvoelen dat kinderen geen eigendom zijn

Als klap op de vuurpijl mocht ik lezen dat de reden waarom mannen en vrouwen zo anders lijken, alles te maken heeft met de evolutieleer. Die ideologie zegt dat mannen gebouwd zijn om te jagen, terwijl de vrouwen kinderen baarden en bessen gingen plukken. Helaas is ook dit al achterhaald. Zo weten wij vandaag dat mannen en vrouwen samen op jacht gingen, dat het opbrengen van kinderen een gedeelde activiteit was, enzovoort. Dit Hobbesiaans en Darwinistisch verlangen naar een geordende wereld met een scheiding van geslachten is echter nog vaak bon ton. Wat we vergeten is dat dit denken aanleiding geeft tot sexisme en het ‘recht-snijden’ van intersekse lichamen.

Als intersekse kind maakt je geen kans, tenzij je ouders hebt die, op zijn Kahlil Gibran’s, intuïtief aanvoelen dat kinderen geen eigendom zijn, maar wel door hen komen vanuit een hunkering van het leven naar zichzelf en dat ze het willen opnemen voor jou. Als intersekse kind, heb je geen argument. Je kan maar hopen dat je grote, blije en nieuwsgierige ogen genoeg mededogen teweeg kunnen brengen om gezien te worden als volwaardige mens. Je kan maar hopen dat je niet gereduceerd wordt tot: of een patiënt-zonder-expliciete-zorgvraag (lees: een middel om aan de kost te komen), of een casus (lees: een middel om te publiceren en meer autoriteit en reputatie te verzamelen). Ikzelf eindigde in beide categorieën. Check, en check.

Blijf ik nog zitten met een ongemakkelijk gevoel. Als ik Hannes verhaal in Piets boek las, vroeg ik me spontaan af of ze überhaupt op de hoogte was. Blijkt niet. Dan stel ik mij de vraag: waar is het respect van artsen voor de mensen wiens lichaam ze zich eigen hebben gemaakt? We zien in onze gemeenschap vaak dat niet enkel ons zelfbeschikkingsrecht wordt afgenomen, maar dat ook onze verhalen ongevraagd gebruikt worden om artikels te publiceren of, zoals in dit geval, boeken mee te verkopen.

Als je weet dat grosso modo 1 op 60 mensen geboren wordt met een intersekse variatie, dan ken jij ongetwijfeld iemand die, net als ik, net als Hanne en zovele anderen een lichaam heeft dat net een beetje anders is

Nu vraag ik jou, beste lezer, wat is nodig opdat wij als maatschappij zeggen: genoeg. De meeste mensen deugen inderdaad, ook de meeste artsen, en net daarom is de weg naar de hel, bezaaid is met goede bedoelingen en bedoelingen.

Vergis je niet: dit is geen ver van je bed verhaal, dit gaat ook jou aan. Als je weet dat grosso modo 1 op 60 mensen geboren wordt met een intersekse variatie, dan ken jij ongetwijfeld iemand die, net als ik, net als Hanne en zovele anderen een lichaam heeft dat net een beetje anders is.

Wil je meewerken, deelnemen aan de conversatie, meer weten, ons steunen of gewoon iets kwijt, laat ons iets weten. We horen je graag.

Eerder verschenen op 2 september in Zizo Magazine

Antwerp Queer Arts 2020

Intersekse op Antwerp Queer Arts

Intersekse Vlaanderen is de eerste en enige vereniging in Vlaanderen die personen, geboren met een variatie in geslachtskenmerken samenbrengt, ongeacht de variatie. Als groep zijn wij zowel een belangenvereniging als een zelfhulporganisatie. De aandacht voor ons thema op Antwerp Queer Arts is niet onbelangrijk.

Immers, in onze korte bestaan, zijn wij er in geslaagd om de ruimte te creëren om “sekse kenmerken” op te nemen als beschermd criterium om zo de discriminatie die sommigen onder ons strafbaar te stellen, én is mede onder onze impuls ook het parlementair debat gestart om een intersekse wet te realiseren.

Daarnaast hebben wij maandelijks bijeenkomsten voor onze leden, waarin wij onze ervaringen kunnen delen en steun kunnen bieden aan de mama’s en papa’s van nieuwgeboren intersekse kindjes die voor de keuze geplaatst worden om hun kindje te laten opereren, met alle nefaste gevolgen van dien, of het op te nemen voor de vrije keuze van het kindje zelf.

Zoals Hanne het zegt

“Langzaam aan groeit, als maatschappij, ons bewustzijn dat de beleving van onze seksualiteit en ons gender zich op een spectrum bevinden. Zo vandaag ook met onze sekse (geslacht). Elk lichaam is uniek en reageert op hun eigen manier op DNA, hormonen enzovoort. Dat maakt ook alle genitaliën uniek. Daar waar deze beelden stuk voor stuk onze kleurrijke verschillen zouden kunnen vieren, is dit voor mensen met een intersekse ervaring zelden het geval.

Intersekse kinderen in Belgie, en over de hele wereld, worden vandaag nog steeds onderworpen aan ongewenste en onomkeerbare genitale verminking door toedoen van het medische establishment.
Vaak geven deze onnodige ingrepen aanleiding tot zowel lichamelijke als geestelijke complicaties, levenslang. Deze traumatische ingrepen zijn vaak cosmetisch van aard, bedoeld om het intersekse lichaam te “normaliseren”; ons te dwingen in een binaire standaard van of “mannelijk”, of “vrouwelijk”.

Hoezeer ook ik onze fysieke verschillen wil vieren, het komt voor mij onthutsend, triggerend, binnen. Mij is immers mijn recht op mijn lichamelijke uniciteit ontzegd. Ik kan niet anders dan dit te blijven herhalen en te onderlijnen.

Gelukkig definieert mijn anatomie mij niet, en het feit dat ik openlijk kan leven als intersekse persoon heeft mij bevrijd van de beperkingen van het binaire denken waarin ik niet in hoef te passen.

Ik ben er trots op dat ik een intersekse persoon ben, en ik zou niet anders willen. Daarenboven strijd ik voor een wereld waarin alle intersekse kinderen kunnen opgroeien los van het kwaad en in alle vrijheid. En dat wij, intersekse personen, ons mooie en perfecte intersekse lichaam ten volle kunnen beleven en vieren.”

– Hanne Gaby Odilie

Dank je Stef!

Wij danken in de eerste plaats Stef Van Looveren om dit initiatief te nemen en ons te includeren op het Antwerp Queer Arts Festival

Zelfbedruipend

Als organisatie zijn wij volledig onafhankelijk. Wij wensen geen subsidies van de overheid noch sponsoring van farmaceutische bedrijven. Wij gaan “bootstrapped” te werk: enkel door continu fondsen te werven kunnen wij overleven. Wil je meewerken aan ons verhaal, kan je ons steunen door steunend lid te worden of door een (micro)schenking.


Wil je meer weten: contacteer ons via onderstaand formulier. Wij zijn ook beschikbaar voor een opleiding, een presentatie, een panelgesprek, een lezing… voor je vereniging, je organisatie of je bedrijf.

Alvast dank voor je interesse en hopelijk tot gauw!

Opinie: 1 op 60 mensen met een intersekse variatie, zwijg ons niet dood!

Artikel verschenen in Zizo Magazine op 26 Oktober 2019. (origineel artikel hier)

M’n piemel is ingepakt en in mijn neus hangt de geur van ontsmettingsmiddel. Het is lente 1970 en dit is mijn oudste herinnering. Zeven jaar later, en tien jaar oud, begint dit opnieuw. Zomervakantie na zomervakantie breng ik door in een ziekenhuis met snijwonden, draadjes en een vriendelijk lachende zuster die mijn poep gebruikt als speldenkussen. Dag puberteit, dag ontluikende seksualiteit, dag intimiteit en hallo schaamte.

Met een lichaam dat voor de anderen niet af was, was ik al gefaald voor ik goed en wel begon. Bovendien, in een omgeving waar: “échte jongens huilen niet” en “niemand ziet het verschil” gelijk staat met traumaverwerking, krijg je als kind zelfs geen kans.

Elke dag worden in België een vijftal baby’s geboren met een variatie in geslachtskenmerken

“Ach”, hoor ik je denken, “Dat was vroeger, gelukkig zijn we daar aan voorbij”. Niets is minder waar. Elke dag worden in België een vijftal baby’s geboren met een variatie in geslachtskenmerken. Ik herhaal even: vijf (5!) baby’s. Dat is zo’n 1 op de 60 kinderen of 1,7 procent van de bevolking. Dat is aanzienlijk meer dan er tweelingen geboren worden in België of zowat evenveel als er mensen zijn met rood haar. Of nog: ga eens na hoeveel connecties je hebt op Facebook, volgers op Twitter of Instagram, deel dat getal door zestig en dan heb je een idee van hoeveel mensen je kent die mogelijk geboren zijn met een intersekse variatie.

Een intersekse variatie is een natuurlijk voorkomend fenomeen waarbij het lichaam van een persoon niet volledig past binnen wat cultureel en maatschappelijk als typisch mannelijk of typisch vrouwelijk wordt gezien. Soms zie je het aan de buitenkant, vaak ook niet omdat het meer te maken heeft met je genen, hormonen, testikels of eierstokken, enz. Op zich verwijst het woord “intersekse” naar de ervaringen van mensen geboren met zo’n lichaam. Intersekse is dan ook niet iets wat je “bent”, wel iets wat je “hebt”. Je hebt met andere woorden een intersekse lichaam, net als je ook een grote of kleine neus kan hebben. Of rood haar.

Gelukkig zijn veel variaties onschuldig. Ware het niet dat een aantal artsen zich dwangmatig geroepen voelt om ongevraagd in te grijpen, als was er geen vuiltje aan de lucht. Ergens leeft in de medische wereld het volgende gedachtegoed: “Als je lichaam niet beantwoordt aan het ideaal van wat wij (de medische wereld) hebben gedefinieerd als of een gezonde man of een gezonde vrouw, dan hebben wij het recht om in te grijpen en hoeven daarvoor niet eens toestemming te vragen”. Zo kom je dan als kind op een operatietafel terecht. In mijn geval: om er een “echt” jongetje van te maken. Vandaag weet ik dat er absoluut geen medische reden was om in te grijpen en al helemaal niet zonder mijn expliciete toestemming.

Het is onaanvaardbaar dat kinderen zonder hun expliciet akkoord opengesneden worden om hen een vagina of een piemel aan te meten

Dat is de kern van het probleem en de reden waarom wij vandaag onze Intersex Awareness Day vieren, omdat wij als kind geen stem kregen/krijgen of als jongere geen toegang kregen/krijgen tot alle informatie die wij nodig hebben om zelf de juiste keuzes te maken. Er is een schrijnend gebrek aan openheid en een overvloed aan onwil vanuit de medische wereld. Zo worden een deel van de variaties niet erkent, zijn cijfers over prevalentie en incidentie nauwelijks bestaande, worden gegevens over medisch ingrijpen angstvallig achtergehouden of worden studies die aantonen dat medisch ingrijpen onnodig is niet vermeld.

Het gevolg is dat wij gestigmatiseerd worden, uitgewist uit de geschiedenis en dat wij bestempeld worden als “freak”. Het is onaanvaardbaar dat kinderen zonder hun expliciet akkoord opengesneden worden om hen een vagina of een piemel aan te meten. Stuk voor stuk ingrepen die in niets bijdragen aan de gezondheid van het kind, vaak integendeel. Dergelijk medisch misbruik omwille van cosmetische redenen noemen wij dan ook expliciet: intersekse genitale mutilatie. Je geeft je baby toch ook geen “I love mommy” tatoeage?

We hebben jou nodig om de conversatie aan te gaan en er mee voor te zorgen dat wij niet doodgezwegen worden

Laat ons stoppen met kinderen medisch te misbruiken als experiment of studieobject. In het Engels bestaat de uitdrukking: “an apple a day keeps the doctor away”. Wat evenveel wil zeggen als: als je zorg draagt voor je zelf, door bijvoorbeeld elke dag een appel te eten, moet je minder snel naar de dokter. Intersekse kinderen krijgen die kans niet. Wij krijgen geen appel om voor onszelf te zorgen. Wij worden naar de dokter gestuurd waarna een reeks enge dingen gebeuren, dingen die je bijblijven, je tekenen voor de rest van je leven. Gewoon, omdat iemand anders oordeelde dat je lichaam niet genoeg was. Dat je zo enorm fout was, dat je zelf niet eens meer de kans verdiende om een appel te eten.

Vandaag stellen wij de appel centraal als symbool voor de verandering die wij wensen te zien. Om deze te realiseren hebben we jou nodig. We hebben jou nodig om de conversatie aan te gaan en er mee voor te zorgen dat wij niet doodgezwegen worden. Neem een appel en deel een appel, het perfecte startpunt voor een dialoog. Doe je mee? #WeAreGolden

Als Belgische vertegenwoordiger van OII Europe, de Europese belangenvereniging van intersekse personen, werken wij vandaag aan de vertaling en lokale aanpassing van een aantal brochures. Volg onze website om op de hoogte te blijven, en kan je niet wachten, hier is alvast de brochure voor ouders van intersekse kinderen: Supporting Your Intersex Child.